Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ TAP ΣΤΗ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ
Οι συζητήσεις με αντικείμενο το Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου συνήθως παραβλέπουν μία από τις περιοχές της Ευρώπης που θα επωφεληθεί τα μέγιστα από το άνοιγμά του: τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Τα κράτη της περιοχής εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ρωσικού αερίου. Για παράδειγμα, η Βοσνία και η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (Π.Γ.Δ.Μ.) στηρίζονται στη Ρωσία για το 100% της εγχώριας ζήτησής τους, η Σερβία για το 88% και η Κροατία για το 39%.
Όμως η εξάρτηση από έναν και μοναδικό προμηθευτή αποτελεί μόνο μία από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η περιοχή. Άλλα κράτη, όπως η Αλβανία, το Μαυροβούνιο και το Κόσοβο δεν έχουν συνδεθεί ακόμη με το δίκτυο αερίου και εξαρτώνται ολοκληρωτικά από το πετρέλαιο και τον άνθρακα ως πρωταρχικές πηγές ενέργειας.
Επιπλέον, η δυναμική οικονομική ανάπτυξη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης (ετήσια αύξηση του ΑΕΠ κατά περίπου 5%) δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερη ενεργειακή ζήτηση. Σε συνδυασμό με τη συλλογική επιθυμία της περιοχής για ένταξη στην Ε.Ε., αυτό συνεπάγεται ότι η περιοχή δεν θα χρειαστεί απλά αυξημένες ενεργειακές προμήθειες αλλά και ένα πιο φιλικό προς το περιβάλλον ενεργειακό χαρτοφυλάκιο.
Εδώ ακριβώς μπαίνει ο Αδριατικός Αγωγός, ο μοναδικός σχεδιαζόμενος αγωγός στον Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου που προσφέρει τη δυνατότητα να μεταφέρει το αζερικό αέριο στην περιοχή. Ο Δρ. Lutz Landwehr, Strategy and Management Support Manager του TAP εξηγεί: «Ο TAP μπορεί να μειώσει σημαντικά την εξάρτηση της Νοτιοανατολικής Ευρώπης από το μοναδικό υφιστάμενο προμηθευτή μεταφέροντας νέες ποσότητες αερίου από την Κασπία. Επιπλέον, ο TAP έχει σχεδιαστεί με τη δυνατότητα φυσικής αντίστροφης ροής για έως και 8 δισ. κυβικά μέτρα και εξετάζει το ενδεχόμενο να κατασκευάσει υπόγεια εγκατάσταση αποθήκευσης στην Αλβανία. Αυτά τα δύο χαρακτηριστικά μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την ασφάλεια του εφοδιασμού στην περιοχή.»
Η δυνατότητα φυσικής αντίστροφης ροής μπορεί να ενεργοποιηθεί ταχύτατα σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης και συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις της ΕΕ όπως αυτές προσδιορίζονται στον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 994/2010 σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με αέριο. Επίσης, θα δώσει στην περιοχή πρόσβαση σε νέες πηγές αερίου, όπως αυτές στη Βόρεια Αφρική αλλά και σε πιο διαφοροποιημένες πηγές, όπως στην αγορά υγροποιημένου αερίου της Ιταλίας.
Μία τρίτη και εξίσου ελκυστική ευκαιρία είναι η δυνατότητα σύνδεσης με διάφορα δίκτυα αγωγών στην περιοχή. «Ο TAP μπορεί να θεωρηθεί τμήμα του Ενεργειακού Δακτυλίου των Δυτικών Βαλκανίων που έχει προταθεί από την Ενεργειακή Κοινότητα», εξηγεί ο Δρ. Landwehr. «Αυτό είναι σημαντικό γιατί σηματοδοτεί τη δυνατότητα να διοχετεύσουμε αέριο στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων».
Απεικόνιση του πιθανού τρόπου σύνδεσης του TAP με τον Αγωγό Ιονίου Αδριατικής (IAP) και τον Δακτύλιο των Δυτικών Βαλκανίων (WBR)
Σε ένδειξη της δέσμευσής του για την περιοχή, ο TAP υπέγραψε πρόσφατα δύο Μνημόνια Κατανόησης και Συνεργασίας με τους διαχειριστές των δικτύων της Κροατίας και της Βοσνίας, την Plinacro και την BH-Gas, που προωθούν τον Αγωγό Ιονίου Αδριατικής (IAP). Με αφετηρία σημείο σύνδεσης με τον TAP, o IAP σκοπεύει να διοχετεύσει αέριο στη Βόρεια Αλβανία, το Μαυροβούνιο, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, και την Κροατία.
«Αυτές οι συμφωνίες παρέχουν ένα πλαίσιο τεχνικής συνεργασίας και ευθυγράμμισης των χρονοδιαγραμμάτων των αγωγών, και θα συμβάλουν στην κατοχύρωση πολιτικής υποστήριξης των έργων» εξηγεί η Cecilia Wagner, Senior Business Development and Permitting Advisor του TAP.
«Οι εθνικές αρχές και κοινότητες είναι ενθουσιασμένες με την προοπτική να φέρει ο TAPνέες πηγές ενέργειας στην περιοχή» προσθέτει. «Η πιο σημαντική προσπάθεια πρέπει τώρα να γίνει για την εξασφάλιση του πολιτικού εκείνου πλαισίου που θα υποστηρίξει την ανάπτυξη υποδομών και τις ιδιωτικές επενδύσεις στην περιοχή.»
Κυριότερα, η ασφάλεια του εφοδιασμού της Νοτιοανατολικής Ευρώπης με αέριο θα προωθήσει την οικονομική ανάπτυξη και την πολιτική σταθερότητα. «Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό δεδομένου ότι οι εν λόγω χώρες φιλοδοξούν να ενταχθούν στην ΕΕ μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια» προσθέτει ο Δρ. Landwehr.
O TAP δεν είναι μόνο σε θέση να ικανοποιήσει τον στρατηγικό στόχο διαφοροποίησης των ενεργειακών προμηθειών ολόκληρης της ΕΕ και συγκεκριμένα της ευρύτερης περιοχής των Βαλκανίων. Είναι επίσης ένα εμπορικό έργο που δεν εξαρτάται από δημόσια χρηματοδότηση και δεν θα επιβαρύνει την ΕΕ ή τις χώρες υποδοχής. «Το γεγονός ότι ικανοποιούνται οι στόχοι της ΕΕ με μηδενικό κόστος, και ταυτόχρονα καλύπτονται οι ανάγκες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, θα πρέπει να αποτελέσει σημαντικό κίνητρο όταν έρθει η ώρα επιλογής του καλύτερου αγωγού για την περιοχή», συμπεραίνει ο Wagner.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2011 στο Newsletter του TAP, τεύχος 5 >>